Xã Việt Lâm là vùng đất có đời sống văn hóa phong phú, nơi đồng bào dân tộc Tày và Dao sinh sống chủ yếu, với nhiều giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ qua các thế hệ. Trong đó, văn hóa dân tộc Tày nổi bật với những làn điệu Then, tiếng đàn tính, các phong tục, tập quán và sinh hoạt văn hóa đặc sắc; cùng với những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Dao, tạo nên diện mạo văn hóa đa dạng, giàu bản sắc của quê hương Việt Lâm.
* Hát Then – tiếng lòng của người Tày.
Trong đời sống văn hóa của đồng bào Tày, Then là một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc, gắn với đời sống tinh thần, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng. Tiếng Then cùng tiếng đàn tính ngân vang không chỉ tạo nên nét đẹp nghệ thuật mà còn chứa đựng những quan niệm về cuộc sống, tình yêu quê hương, tình cảm gia đình, cộng đồng và khát vọng về cuộc sống bình an, tốt đẹp.
Qua thời gian, Then – đàn tính đã trở thành một biểu tượng văn hóa đặc trưng của cộng đồng Tày ở vùng Việt Bắc. Năm 2019, Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là niềm tự hào lớn, đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm đối với mỗi địa phương, mỗi cộng đồng trong việc bảo tồn, thực hành và trao truyền di sản.
* Giữ Then là giữ một phần hồn quê.
Ở Việt Lâm, việc gìn giữ các làn điệu dân ca, tiếng đàn tính, trang phục truyền thống, phong tục tập quán tốt đẹp và các hoạt động văn hóa cộng đồng của đồng bào Tày có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương.
Để Then không chỉ tồn tại trong ký ức, cần tạo điều kiện để người biết Then tiếp tục truyền dạy cho thế hệ trẻ; thanh thiếu niên được tiếp cận, học hát Then, học đàn tính; các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ dân gian được duy trì và phát huy.
Cùng với đó, những giá trị văn hóa truyền thống cần được đưa vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ, ngày hội, sinh hoạt cộng đồng; gắn bảo tồn văn hóa với quảng bá hình ảnh quê hương, phát triển du lịch cộng đồng và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.
*Từ gìn giữ văn hóa đến xây dựng con người Việt Lâm văn minh.
Bảo tồn văn hóa không có nghĩa là giữ nguyên mọi tập quán cũ, mà là kế thừa những giá trị tốt đẹp, loại bỏ những tập quán không còn phù hợp và xây dựng đời sống văn hóa tiến bộ, văn minh.
- Mỗi người dân Việt Lâm cùng chung tay xây dựng hình ảnh:
- Yêu quê hương – tự hào bản sắc dân tộc.
- Đoàn kết – nghĩa tình – tôn trọng cộng đồng.
- Sống văn minh – ứng xử lịch sự – giữ gìn môi trường.
- Tôn trọng truyền thống – tích cực học tập – không ngừng tiến bộ.
- Giữ gìn gia đình văn hóa, thôn bản văn hóa.
Biết trân trọng, thực hành và trao truyền những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc.
Đặc biệt, thế hệ trẻ cần trở thành những người tiếp nối, biết tự hào về nguồn cội, chủ động tìm hiểu lịch sử quê hương, học hỏi tiếng nói, dân ca, Then, đàn tính và các giá trị văn hóa truyền thống; đồng thời mạnh dạn ứng dụng công nghệ số để giới thiệu, quảng bá những nét đẹp của Việt Lâm đến đông đảo Nhân dân và du khách.
* Mỗi tiếng Then – một lời nhắc về cội nguồn.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi những giá trị văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, việc bảo tồn Then và các di sản văn hóa dân tộc càng trở nên cần thiết.
- Giữ tiếng Then vang lên là giữ ký ức của cộng đồng.
- Giữ tiếng đàn tính ngân vang là giữ nhịp sống văn hóa của quê hương.
- Giữ những giá trị tốt đẹp của dân tộc là giữ gìn cội nguồn cho thế hệ mai sau.
Từ những làn điệu Then, tiếng đàn tính, những phong tục đẹp và tình đoàn kết cộng đồng, mỗi người dân Việt Lâm cùng góp sức xây dựng một quê hương giàu bản sắc, văn minh, nghĩa tình và phát triển.
VIỆT LÂM – GIỮ GÌN BẢN SẮC, TRAO TRUYỀN GIÁ TRỊ, XÂY DỰNG CON NGƯỜI VĂN MINH.
T/h: TTDVC
